23 oktyabr 2025 10:20
İnsan alveri bu gün dünyada ən sürətlə yayılan cinayətlərdən biridir. Son statistik məlumatlara əsasən hər il dünyada 50 milyondan çox insan məcburi əmək, cinsi və digər istismar formalarına məruz qalır.
BMT və Beynəlxalq Əmək Təşkilatı qeyd edir ki, insan alveri qurbanlarının əksəriyyəti qadın və uşaqlardır. Onlar daha çox cinsi istismara, məcburi evliliyə və ya ağır əmək şəraitində istismara məruz qalırlar. Xüsusilə yoxsulluq, işsizlik, münaqişələr və miqrasiya axınları insan alveri şəbəkələri üçün münbit şərait yaradır. Cinayətkarlar insanları “yaxşı iş imkanı” və ya “təhsil təklifi” vədləri ilə aldadaraq xarici ölkələrə aparır və istismar edirlər.
Hazırda insan alveri ilə bağlı cinayətkar qruplar texnologiyadan da geniş istifadə edir. Onlar sosial şəbəkələr və onlayn platformalar vasitəsilə qurbanlarla əlaqə yaradır, saxta iş təklifləri ilə onları tələyə salırlar. Bu isə mübarizəni daha da çətinləşdirir.
Beynəlxalq təşkilatlar və dövlətlər insan alverinə qarşı hüquqi çərçivələr hazırlayıb, qurbanlar üçün müdafiə mexanizmləri yaradıblar. Lakin bu cinayətin qarşısını almaqda ictimaiyyətin rolu həlledicidir. Maarifləndirmə, xəbərdarlıq siqnalları və vaxtında reaksiya vermək bu mübarizənin əsas dayaqlarıdır.
Azərbaycanda isə 2024-cü ildə 161 insan alveri faktı aşkarlanıb. Rəsmi məlumata görə 91 nəfər (onlardan 90-ı qadın) qurban kimi tanınıb. 2005–2024-cü illər ərzində bu cinayətlə bağlı 650-dən çox şəxs məsuliyyətə cəlb olunub.
İnsan alveri insan ləyaqətinə qarşı yönəlmiş ağır cinayətdir. Bu problemin həllində hər kəsin rolu var.
Susmaq – razılıq deməkdir. Göz yummayın, xəbərdar olun, paylaşın.
